Ένας από τους σπουδαιότερους προέδρους της ΑΕΚ

Από το Μουσείο Ιστορίας ΑΕΚ

Συνεχίζουμε τη δράση μας «Τα πρόσωπα που έγραψαν την ιστορία μας» με το αφιέρωμα σε έναν από τους σημαντικότερους προέδρους της Α.Ε.Κ., τον Γεώργιο Χρυσαφίδη. Έχει προηγηθεί πριν λίγες εβδομάδες το αφιέρωμά μας στον πατέρα του, Ιωάννη Χρυσαφίδη, επίσης ιστορικό πρόεδρο και παράγοντα της Ένωσης και εκ των ιδρυτών του συλλόγου. Η οικογένεια της Α.Ε.Κ. οφείλει πολλά σε αυτή την καθοριστική για την ιστορία μας οικογένεια, και δυστυχώς γνωρίζει ελάχιστα για εκείνη.

Ο Γεώργιος Χρυσαφίδης γεννιέται στην Κωνσταντινούπολη στις 8 Νοεμβρίου του 1912. Γονείς του ο Ιωάννης Χρυσαφίδης και η Λουκία Δημάκη. Το 1916, η οικογένεια μετακομίζει για δύο χρόνια στην Ολλανδία και κατόπιν για έναν ακόμη χρόνο στην Αγγλία, προκειμένου ο πατέρας του να αποφύγει την κατάταξη στον τούρκικο στρατό. Το 1919 επιστρέφουν στην Κωνσταντινούπολη αλλά, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 φεύγει από την Πόλη και εγκαθίσταται στην Αθήνα.

Από την πρώτη στιγμή της εγκατάστασης στην «παλιά Ελλάδα» ο πατέρας του, Ιωάννης Χρυσαφίδης, αναπτύσσει σημαντική κοινωνική δράση. Είναι μέλος της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων αλλά και εκ των ιδρυτικών μελών του συλλόγου της Α.Ε.Κ., της οποίας αποτελεί σταθερά μέλος των προπολεμικών διοικήσεων. Με τη διπλή ιδιότητά του γίνεται βασικός συντελεστής ώστε να αποκτήσει η Ένωση την έκταση στη Νέα Φιλαδέλφεια, όπου και σήμερα βρίσκεται η ιστορική της έδρα (αναλυτικά για τον Ι. Χρυσαφίδη βλ. το σχετικό αφιέρωμα του Μουσείου Ιστορίας της Α.Ε.Κ.)

Την εποχή που ο πατέρας του μετέχει στις πρώτες διοικήσεις της Α.Ε.Κ. ο Γιώργος Χρυσαφίδης είναι μαθητής στη Λεόντειο, όπου διακρίνεται μεταξύ άλλων για τις αθλητικές του επιδόσεις στο στίβο, την αντισφαίριση, αλλά και το ποδόσφαιρο. Δοκιμάζεται στην ομάδα νέων της Α.Ε.Κ. και αρέσει στον προπονητή Κώστα Νεγρεπόντη, ωστόσο ο πατέρας του εναντιώνεται στην προοπτική καθημερινής ενασχόλησης με το ποδόσφαιρο.

Αποφοιτώντας από τη Λεόντειο το 1930 πηγαίνει για σπουδές στη Γαλλία και στην περίφημη École Supérieure de Commerce, μια δύσκολη & απαιτητική σχολή από την οποία αποφοιτεί 2ος. Στη συνέχεια πραγματοποιεί μεταπτυχιακές σπουδές στα οικονομικά στη Σκωτία και στο Dundee. Επιστρέφει στην Ελλάδα και το 1937 νυμφεύεται την Ελεωνόρα Κλάδου, με την οποία αποκτούν δύο κόρες.

Όταν ξεσπά ο πόλεμος τον Οκτώβριο του 1940 ο Γεώργιος Χρυσαφίδης, παρ’ ότι εξαιρείται από το πρώτο κύμα επιστράτευσης ως παντρεμένος και πατέρας δύο νηπίων, κατατάσσεται εθελοντικά στο πυροβολικό και πολεμάει στην πρώτη γραμμή του αλβανικού μετώπου. Εκεί γνωρίζεται με τον γνωστό ηθοποιό Μάνο Κατράκη, με τον οποίο πολεμούν στην ίδια μονάδα. Σε κάποια μάχη ο Κατράκης τραυματίζεται σοβαρά και ο Χρυσαφίδης τον μεταφέρει στην πλάτη του πίσω στη βάση του λόχου, σώζοντας τη ζωή του. Πολλά χρόνια αργότερα ο Κατράκης θα αναγνωρίσει τον Χρυσαφίδη ανάμεσα στους θεατές μίας κατάμεστης θεατρικής του παράστασης. Προτού ξεκινήσει το δεύτερο μέρος θα απευθυνθεί στο κοινό, συστήνοντας τον «σωτήρα» του και αναφέροντας το περιστατικό.

Όταν πέφτει το μέτωπο μετά την εισβολή των Γερμανών, ο Γιώργος Χρυσαφίδης επιστρέφει στην Αθήνα με τα πόδια. Για αρκετά χρόνια διευθύνει το εργοστάσιο φινιρίσματος μάλλινων νημάτων του πατέρα του «Χρύσπα Α.Ε.» στην Ιερά Οδό. Το 1954 ανοίγει δική του επιχείρηση με έδρα την πλατεία Μητροπόλεως, τη «Γ. Χρυσαφίδης Α.Ε.», που παράγει μάλλινα γυναικεία υφάσματα και οι περισσότεροι υπάλληλοι έχουν καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη. Στις δεκαετίες του ’50 και του ’60, ο Γιώργος Χρυσαφίδης διατελεί μέλος του ΔΣ του ΕΒΕΑ, ενώ χρηματίζει επίσης Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Υφαντουργών.

Ο Γεώργιος Χρυσαφίδης δεν κληρονομεί ωστόσο από τον πατέρα του μόνο την κλωστοϋφαντουργία και την ικανότητα στο επιχειρείν. Κληρονομεί και την παθολογική αγάπη για την Α.Ε.Κ.! Το 1954 εκλέγεται στον θώκο του προέδρου του συλλόγου (οι πρόεδροι και οι διοικήσεις εκείνα τα χρόνια εκλέγονταν από την ετήσια γενική συνέλευση των μελών) και διατηρεί τη θέση μέχρι το 1957. Επί προεδρίας του συνεχίζονται και εντείνονται τα έργα στο γήπεδο, που ολοκληρώνονται από τον διάδοχο του, Νίκο Γκούμα.

Στις αρχές του 1955, το γήπεδο της Α.E.K. πραγματοποιεί τα δεύτερα εγκαίνια της ιστορίας του (έπειτα από εκείνα του Νοεμβρίου του 1930) και μπαίνει μπροστά το μεγαλόπνοο σχέδιο επέκτασης. Το μήκος των δύο παράλληλων εξεδρών του γηπέδου φτάνει τα 166 μέτρα, με 11 σειρές καθήμενων φιλάθλων, δημιουργούνται σύγχρονα αποδυτήρια, ακριβώς κάτω από την παλιά Θύρα 18, αλλά και μεγάλες αίθουσες για εντευκτήρια και τα γραφεία του συλλόγου, που μεταφέρονται εκεί από την οδό Δραγατσανίου.

Με ελεύθερη είσοδο για τους φιλάθλους και παρουσία του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, αντιπροέδρου της κυβέρνησης Παπάγου, γίνονται με λαμπρότητα στις 10 Μαρτίου 1955 τα εγκαίνια, μπαίνει ο θεμέλιος λίθος και παρουσιάζεται με κάθε λεπτομέρεια τα σχέδια και το χρονοδιάγραμμα των έργων. Προκαλεί αίσθηση η τοποθέτηση Κανελλόπουλου, ο οποίος απαντά στην προσφώνηση του Χρυσαφίδη και στην προτροπή του να καταθέσει τον θεμέλιο λίθο: «Κανονικά, κύριε πρόεδρε, θα έπρεπε να αρνηθώ την τιμή που μου κάνετε γιατί ως κυβέρνηση δεν δικαιούμαστε κάτι τέτοιο! Και αυτό γιατί η Κυβέρνηση, λόγω των δυσχερειών που αντιμετωπίζει, δεν έχει βοηθήσει το σωματείο σας όσο θα όφειλε να το κάνει και τα έργα αυτά που βλέπουμε σήμερα αφορούν τους κόπους και τους μόχθους του σωματείου σας και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Σας αξίζουν συγχαρητήρια για όλα όσα έχετε κάνει τόσα χρόνια. Και θεωρώ τεράστια τιμή το ότι μου δίνετε αυτή την ευκαιρία».

Στα επόμενα χρόνια το γήπεδο προχωρεί παρά τις μεγάλες δυσκολίες. Για την εξοικονόμηση πόρων ορισμένα μέλη της «κιτρινόμαυρης» διοίκησης, μεταξύ των οποίων ο Χρυσαφίδης αναγκάζονται να υπογράψουν συναλλαγματικές με ατομική τους εγγύηση.

Μολονότι τα έργα του γηπέδου βρίσκονται στην κορυφή των προτεραιοτήτων της διοίκησης της Α.Ε.Κ. και απορροφούν τους διαθέσιμους πόρους, επί προεδρίας Γιώργου Χρυσαφίδη κατακτάται και ο μοναδικός τίτλος στη δεκαετία του ’50, το κύπελλο Ελλάδας της περιόδου 1955-1956, στην οποία η Ένωση φτάνει με θριαμβευτικό τρόπο, αποκλείοντας τον Παναθηναϊκό στον ημιτελικό και νικώντας τον Ολυμπιακό στον τελικό της Λεωφόρου με 2-1.

Ακόμη και μετά την αποχώρησή του από την προεδρία του συλλόγου παραμένει πάντοτε ενεργός παραγοντικά. Αποτελεί για πολλά χρόνια τον βασικό εκφραστή του αντίθετου «στρατοπέδου» στην παράταξη του Νίκου Γκούμα. Με τον τελευταίο έχουν διαχρονική κόντρα, η οποία εκφράζεται μέχρι και το 1992, όταν η διοίκηση της Α.Ε.Κ. αποφασίζει να δώσει το όνομα του «πατριάρχη» στο γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας, απόφαση στην οποία ο Χρυσαφίδης εκφράζει αντιρρήσεις. Θα πρέπει πάντως να τονιστεί, ότι η διένεξη Χρυσαφίδη – Γκούμα δεν ξεφεύγει ποτέ από τα πλαίσια της ευπρέπειας και του αμοιβαίου σεβασμού, άλλωστε αμφότεροι αναγνωρίζουν στον άλλο τις αγνές προθέσεις και την ανιδιοτελή αγάπη για τον σύλλογο.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 αναλαμβάνει τη θέση του κυβερνητικού επιτρόπου στη διοίκηση της Α.Ε.Κ. Στην πραγματικότητα ο Χρυσαφίδης είναι ο ουσιαστικός πρόεδρος της Ένωσης, μιας και ο πρόεδρος Κοσμάς Κυριακίδης αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Με την ιδιότητα του ουσιαστικά ασκούντος της διοίκηση ο Γιώργος Χρυσαφίδης εμπνέεται, επιδιώκει και εν τέλει καταφέρνει να μεταβεί στην Τσεχοσλοβακία και να πείσει τη διοίκηση της Σλάβια Πράγας, ώστε ο τελικός του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης Μπάσκετ του 1968 να διεξαχθεί στην Αθήνα. Με τον τρόπο αυτό ανοίγει ο δρόμος για τη μεγαλύτερη επιτυχία στην ιστορία της Α.Ε.Κ. και το πρώτο ευρωπαϊκό τρόπαιο ελληνικής ομάδας σε οποιοδήποτε άθλημα. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η μεγάλη βραδιά της 4ης Απριλίου 1968 οφείλεται, εκτός από τον Αμερικάνο, τον Τρόντζο, τον Ζούπα και τα άλλα παιδιά ΚΑΙ στον Γεώργιο Χρυσαφίδη.

Το 1969 αναλαμβάνει εκ νέου την προεδρία του συλλόγου για ένα έτος, κλείνοντας κατόπιν το βιβλίο της παραγοντικής του θητείας, παραμένοντας όμως πάντοτε δίπλα στην αγαπημένη του Α.Ε.Κ., παρακολουθώντας τη στο γήπεδο, αρθρογραφώντας συχνά και γράφοντας επιστολές στον Τύπο, όποτε θεωρούσε ότι ο σύλλογος χρειάζεται να ακουστεί η φωνή του. Και βέβαια, είναι ο Γιώργος Χρυσαφίδης εκείνος που παρακινεί τον Λουκά Μπάρλο, τον οποίο γνωρίζει από το ΕΒΕΑ, ώστε να αναμειχθεί με τα διοικητικά της Α.Ε.Κ. και η στήριξή του είναι κρίσιμη ώστε να εκλεγεί πρόεδρος από τη γενική συνέλευση των μελών.

Φεύγει από τη ζωή στην Αθήνα το 2004, σε ηλικία 92 ετών. Ένας μεγάλος παράγοντας, που προσέφερε πολλά στον σύλλογο που υπηρέτησε με αγάπη, μεράκι και ανιδιοτέλεια. Εκφράζονται θερμές ευχαριστίες στην κόρη του σπουδαίου προέδρου, κα Ιλεάνα Σιώρη Χρυσαφίδη και στον εγγονό του, κο Αλέξη Σιώρη για την πολύτιμη συνεισφορά ανέκδοτου υλικού και πληροφοριών.