Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος…

0

δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν’ αγωνίζεσαι για την ειρήνη και για το δίκιο.

Tάσος Λειβαδίτης

    24 Μάρτη 1999, λίγο μετά τις 9 το βράδυ οι σειρήνες ήχησαν στην χώρα που ονομαζόταν Γιουγκοσλαβία. Το «σύνθημα» είχε δοθεί. Επί 78 ημέρες ΝΑΤΟ- ΗΠΑ- Ευρωπαϊκή Ένωση και οι σύμμαχοί τους (ανάμεσα τους και η ελληνική κυβέρνηση) βομβάρδιζαν και διαμέλισαν οριστικά (είχε ξεκινήσει από ο 1991) την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας.  Πάνω σε πολυκατοικίες, γέφυρες, σχολεία, νοσοκομεία, μαιευτήρια,  αλλά και κομβόι προσφύγων και νεκροταφεία, έπεσαν 21.000 τόνοι βομβών, χιλιάδες βόμβες ραδιενεργού απεμπλουτισμένου ουρανίου, χαρακτηρισμένες ως «απαγορευμένες» από τις διεθνείς συνθήκες, βόμβες βλημάτων διασποράς. Στο διάστημα περίπου 2 μηνών, σκοτώθηκαν περίπου 3.000 άμαχοι (το 30% ήταν παιδιά), τραυματίστηκαν πάνω από 6.000, εκατοντάδες χιλιάδες έγιναν πρόσφυγες και εξαθλιώθηκαν οικονομικά κάπου 2.500.000 άλλοι.  βασικές υποδομές της χώρας  καταστράφηκαν και προκλήθηκαν τεράστιες βλάβες στο περιβάλλον λόγω της ρίψης βομβών απεμπλουτισμένου ουρανίου.

Η ΑΕΚ της προσφυγιάς «νίκησε» τον πόλεμο

Είναι κάποια πράγματα που δεν συγκρίνονται ούτε με όλους τους τίτλους και όλες (ιστορικές) διακρίσεις του κόσμου! Η ΑΕΚ, η ομάδα που «γεννήθηκε» μέσα από τον πόνο του ξεριζωμού, της προσφυγιάς, πριν 20 χρόνια τέτοιες μέρες ταξίδεψε ως το βομβαρδιζόμενο από τα ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα Βελιγράδι, για να δώσει αγώνα αλληλεγγύης. Η συμμετοχή ήταν εθελοντική, ο Όλεγκ Μπλαχίν είχε στη διάθεσή του 16 παίκτες, πλην του Μέντεζ, που αρνήθηκε να συμμετάσχει.  Ένας αγώνας δίχως βαθμολογικό ενδιαφέρον, δίχως να υπάγεται σε κάποια επίσημη διοργάνωση, ένα φιλικό αλληλεγγύης που παραλίγο να γίνει αιτία να τιμωρηθούν οι δύο ομάδες, κάτι που δεν έγινε έπειτα από κατακραυγή.

H αποστολή της ΑΕΚ, παίκτες, τεχνικό τιμ και διοίκηση, μαζί με δημοσιογράφους και διανοούμενους ταξίδεψε ως την Ουγγαρία  με αεροπλάνο και συνέχεια από την Βουδαπέστη με πούλμαν ως το Βελιγράδι. Ούτε οι έλεγχοι στα σύνορα στάθηκαν ικανοί να σταματήσουν τους «κιτρινόμαυρους», ενώ όταν η αποστολή μπήκε στην Γιουγκοσλαβία, οι πολίτες της προσφέρανε ψωμί και αλάτι, σύμβολα της σερβικής φιλοξενίας.

 Οι παίκτες των δύο ομάδων και οι διαιτητές μπήκαν μέσα στο γήπεδο με πανό που έγραφε στα αγγλικά: «ΝΑΤΟ σταμάτησε τον πόλεμο – Σταμάτησε τους βομβαρδισμούς», ενώ κρατήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των θυμάτων. Μέσα στο στάδιο της Παρτιζάν ήταν 25.000 Γιουγκοσλάβοι- αν και είχαν πωληθεί 40.000 εισιτήρια, ωστόσο πολλοί δεν μπόρεσαν να φτάσουν λόγω έλλειψης καυσίμων- και 52 ΑΕΚτζήδες. Στους φωτεινούς πίνακες του σταδίου αναγραφόταν: «Ήλθαν οι Έλληνες, δηλαδή οι ΣΠΟΥΔΑΙΟΙ» . Οι Γιουγκοσλάβικες εφημερίδες έγραφαν: «Νικήσαμε τον πόλεμο δίπλα στους Έλληνες ήρωες», «Είναι Έλληνες και παραμένουν ήρωες».

Ο αγώνας «έληξε» 1-1 στο 61ο λεπτό μιας και οι φίλοι της Παρτιζάν μπήκανν μέσα στο γήπεδο να ευχαριστήσουν του «κιτρινόμαυρους» ποδοσφαιριστές. Επιπλέον, οι δύο ομάδες φύτεψαν συμβολικά στο κέντρο του γηπέδου μια ελιά από την αρχαία Ολυμπία.

Η αποστολή αλληλεγγύης έπρεπε να φύγει πριν νυχτώσει και αρχίσουν ξανά οι βομβαρδισμοί.

Η μοναδική ομάδα που πήρε… «Νόμπελ ΕΙΡΗΝΗΣ»

 Η ΑΕΚ λοιπόν, έχει έναν τίτλο που καμία άλλη ομάδα- όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρη την οικουμένη δεν έχει και ούτε θα αποκτήσει- ένας τίτλος πάνω από τα 12 πρωταθλήματα, τα 15 κύπελλα, τα 2 σούπερ κάπ και το 1 λιγκ κάπ, στο ποδόσφαιρο, πάνω από τις μεγάλες ευρωπαϊκές διακρίσεις, πάνω ακόμα και από τα 3 μπασκετικά ευρωπαϊκά τρόπαια και αυτός είναι ο  ΤΙΤΛΟΣ της 7ης Απριλίου 1999, τίτλος, που είναι μοναδικός παγκοσμίως, αλλά ταυτόχρονα και παγκόσμιος! Η δράση της «Ένωσης» δεν άφησε κανέναν ασυγκίνητο. Παίκτες ης ομάδας, όπως ο Νίκος Κωνστένογλου, o Xάρης Κοπιτσής είχαν πει αντίστοιχα: «Θέλουμε να δείξουμε σε όλους ότι εμείς σαν Έλληνες θα συνεχίσουμε να στεκόμαστε δίπλα στο λαό της Σερβίας στις δύσκολες ώρες των βομβαρδισμών που περνάει» και «Θέλουμε να σταματήσουν οι βομβαρδισμοί και το δείχνουμε έμπρακτα με την κίνησή μας να ταξιδέψουμε στο Βελιγράδι», αλλά και ο τότε  διεθνής Σέρβος Μπράνκο Μιλοβάνοβιτς που τότε αγωνιζόταν με τα κιτρινόμαυρα ανέφερε: «Νιώθω υπερήφανος που συμπαραστέκομαι με τον τρόπο μου στον πιο ανδρειωμένο λαό».     Όμως, η πρωτοβουλία ξεπέρασε τα… «κιτρινόμαυρα» όρια, με τον τότε ποδοσφαιριστή του Ολυμπιακού (μετέπειτα της ΑΕΚ) Ιλια Ίβιτς να λέει «Ήθελα και εγώ να πάω στο Βελιγράδι, αλλά δεν μπορούσα λόγω υποχρεώσεων. Μπράβο στην ΑΕΚ για αυτή την ειρηνική της αποστολή. Η ΑΕΚ είναι μεγάλη ομάδα και οι άνθρωποι της σκέφτονται σωστά», ο μετέπειτα πρωταθλητής Ελλάδας και… κυπελλούχος Ευρώπης Ντράγκαν Σάκοτα είπε: «Ένιωσα μεγάλη συγκίνηση όταν είδα τους συμπατριώτες μου να φωνάζουν συνθήματα ευγνωμοσύνης προς τον ελληνικό λαό και την ΑΕΚ. Η ΑΕΚ αξίζει το Νόμπελ ειρήνης», από κοντά και ο μεγάλος Ρέφικ Σαμπανάτζοβιτς: «Με κάνατε υπερήφανο για ακόμα μια φορά που φόρεσα τη φανέλα της ΑΕΚ».  Ο τότε προπονητής της Παρτιζάν και λίγο αργότερα της ΑΕΚ Λιούμπισα Τουμπάκοβιτς είπε: «Είμαι πολύ συγκινημένος. Οι Έλληνες είναι φίλοι μας, αλλά από σήμερα είναι αδέλφια μας. Ποτέ δεν θα ξεχάσω αυτό που έκανε η ΑΕΚ», 18 χρόνια μετά δήλωσε: «Ρωτούσαμε τους παίκτες της ΑΕΚ «Είστε σίγουροι γι αυτό που κάνετε; Το ξέρετε πως τα βράδια απαγορεύεται η κυκλοφορία; Είναι πιθανό να υπάρξουν βομβαρδισμοί». Αλλά οι παίκτες της ήταν αποφασισμένοι να σταθούν στο πλευρό μας. Ωραίοι άνθρωποι. Παίξαμε ένα μεγάλο ματς, όχι σε διάρκεια, γιατί δε θα ξεχάσουμε την είσοδό των φιλάθλων. Ήταν το ωραιότερο ντου φιλάθλων».

 Οι πρωταγωνιστές διηγούνται

Πέρυσι, ο Μιχάλης Κασάπης  με αφορμή τα 19 χρόνια από το θρυλικό ταξίδι είπε στο aekfc.gr: «Ήταν μία πρωτοβουλία που είχε πάρει ο Δημήτρης Μελισσανίδης. Στην αρχή όταν πηγαίναμε, νομίζαμε ότι τα πράγματα ήταν χαλαρά. Αυτό πιστεύαμε μέχρι να περάσουμε τα σύνορα από της Ουγγαρίας αφού είχαμε πάει μέσω Βουδαπέστης. Όταν όμως μπήκαμε στο σερβικό έδαφος καταλάβαμε ότι όντως εκεί υπήρχε πόλεμος. Είδαμε βομβαρδισμένα τοπία και κατεστραμμένα σπίτια, ενώ όταν φτάσαμε στο Βελιγράδι και μας υποδέχθηκε ο κόσμος καταλάβαμε πόσο φοβισμένοι και ταλαιπωρημένοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι. Εμείς δεν είχαμε κανένα πρόβλημα ούτε πηγαίνοντας ούτε φεύγοντας, αλλά είναι αλήθεια ότι στη διαδρομή μας προς τα σύνορα για την επιστροφή προλάβαμε να ακούσουμε σειρήνες. Φόβος; Και βέβαια υπήρχε. Ειδικά όταν φτάσαμε εκεί και είδαμε όσα είδαμε και άρχισε ο κόσμος να μας διηγείται τι ζούσε. Ήταν κανονικός πόλεμος. Ζήσαμε για λίγο καταστάσεις οι οποίες μας ήταν άγνωστες.

Όταν είσαι έξω από το χορό πολλά μπορείς να πεις αλλά είναι αλλιώς όταν βρεθείς σε αυτό το σκηνικό. Όταν μας έκαναν την πρόταση αρχικά και μαζευτήκαμε να το συζητήσουμε -εγώ ήμουν αρχηγός- το πήραμε λίγο στο χαβαλέ. Αλλά όσο φτάναμε προς τα εκεί, αρχίσαμε να διαπιστώνουμε ότι τα πράγματα ήταν πολύ πιο σοβαρά και πολύ πιο επικίνδυνα. Αν είχε κάποιος από εμάς φόβο δεν το ξέρω γιατί κανείς δεν το μετέφε

ρε προς τα έξω. Δεν βρέθηκε κανείς να πει πού πάμε τώρα αφήστε με εδώ και πάρτε με ξανά όταν θα γυρίσετε πίσω. Μάλιστα υπήρξε ποδοσφαιριστής και από άλλη ομάδα που ήταν ο τερματοφύλακας του Απόλλωνα Νίκος Κουρκούνας. Στο γυρισμό πια είχαμε συνειδητοποιήσει που είχαμε πάει και τι είχαμε κάνει. Ήταν κάτι που είχε μεγάλο αντίκτυπο. Όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλο τον κόσμο και σε όλα τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Ήταν μια μεγαλειώδης πράξη και είμαι υπερήφανος που είχε συμμετοχή σε αυτή. Δυο-τρία πράγματα μένουν όταν έχεις παίξει σε μία τόση μεγάλη ομάδα. Είναι οι τίτλοι, είναι οι καλές ή οι κακές εποχές, η Ευρώπη, αλλά και αυτό ήταν κάτι πάρα πολύ δυνατό. Η ΑΕΚ είναι η οικογένειά μου και ό,τι έχω ζήσει εκεί μέσα είναι πολύτιμο». Mετά από χρόνια ο Ντέμης Νικολαΐδης δήλωσε: «Δε θυμάμαι τίποτα από το παιχνίδι. Το θέαμα για να φτάσουμε στο γήπεδο ήταν σοκαριστικό. Οι φίλαθλοι μπήκαν από χαρά στο γήπεδο τρέχοντας με σημαίες». Από την πλευρά της Παρτιζαν, ο μετέπειτα παίκτης της «Ένωσης» Νέναντ Μπιέκοβιτς θυμάται: «Ήταν ένα πολύ σημαντικό παιχνίδι για τους ανθρώπους της Σερβίας. Θυμάμαι πως ήμασταν πολύ χαρούμενοι που θα φιλοξενούσαμε κάποιους ανθρώπους, διότι με όλη αυτή την κατάσταση νιώθαμε πως ήμασταν αποκλεισμένοι και απομακρυσμένοι από τον έξω κόσμο. Περνούσαμε πολύ δύσκολες καταστάσεις. Ήρθε η ΑΕΚ και νιώσαμε πως ξαναζούσαμε. Στο γήπεδο ήταν πολύς κόσμος και όλοι μας, προπονητές, φίλαθλοι, ποδοσφαιριστές, παράγοντες, νιώθαμε σαν να είμαστε αδέλφια. Αυτές τις ώρες του φιλικού εκείνου, δεν πρόκειται να τις βγάλω ποτέ από την ζωή μου. Λίγες ώρες πριν από το παιχνίδι, είχαμε δεχθεί και πάλι βομβαρδισμό. Και μετά από τρεις ώρες παίζαμε μπάλα. Πώς να μην θαυμάζεις λοιπόν εκείνους που είχαν ταξιδέψει με την ΑΕΚ μέχρι και το Βελιγράδι για να παίξουν όχι ένα απλό ποδοσφαιρικό παιχνίδι. Αλλά ένα φιλικό ανθρωπιάς και ειρήνης. Από τότε ήξερα πως κάποια μέρα θα έπαιζα σε αυτή την ομάδα. Το ήθελα τόσο πολύ».

ΓΙ ΑΥΤΟ Η ΑΕΚ ΗΤΑΝ ΚΑΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ  ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΑΠΟ ΕΝΑΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ!

*«Για την Ιστορία» οι παίκτες που αγωνίστηκαν τα 61 Ιστορικά λεπτά ήταν οι:

Παρτιζάν (Λιούμπισα Τουμπάκοβιτς): Νταμιάνοβιτς, Κράσοβιτς, Σάβιτς, Σανόγεβιτς, Στογιάνοβιτς, Βούκοβιτς, Ιλιτς, Ιβιτς, Μπιέκοβιτς, Τόμιτς, Κέζμαν

ΑΕΚ (Όλεγκ Μπλαχίν): Ατματσίδης (29’ Μιχαηλίδης – 40’ Κουρκούνας), Κοπιτσής (40’ Κωστένογλους), Μπαμπούνσκι, Μιλοβάνοβιτς (42’ Καψής), Τσέκολι (45’ Ζήκος), Κατσαβός, Σαβέβσκι (32’ Κασάπης), Μαλαδένης, Καλιτζάκης, Ζουμπούλης, Νικολαΐδης.


Comments are closed.