Αδελφέ μου ποδοσφαιριστή, μπορείς να ανασάνεις;

0

Ήθελα καιρό να γράψω κάποια πράγματα σχετικά με τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή σε καθεστώς επαγγελματικού – κερδοσκοπικού ποδοσφαίρου της αγοράς, αλλά το απέφευγα. Τελικά πήρα την απόφαση να το κάνω με αφορμή την συνέντευξη του Χρήστου Αλμπάνη στον ραδιοφωνικό σταθμό «105.5 στο Κόκκινο», αλλά και με την «επίθεση» περικοπών που δέχονται όλοι ποδοσφαιριστές με αφορμή τον Covid-19.

«… η πλευρά του ποδοσφαιριστή, έχει φανεί στο παρελθόν ότι μπορεί να βρεθεί κοντά στην κοινωνία με δράσεις αλληλεγγύης» όπως είπε και ο Χρήστος και αυτός είναι ένας κοινωνικά υπεύθυνος ρόλος για κάθε άνθρωπο που μπορεί να επηρεάζει και να αφυπνίζει συνειδήσεις.

 

Σε κάποιο σημείο της συνέντευξης, όταν ο Χρήστος ρωτήθηκε για το γεγονός ότι οι αγώνες θα διεξάγονται κεκλεισμένων των θυρών είπε: «Είμαστε και λίγο συνηθισμένοι σε αυτό το φαινόμενο γιατί είμαστε λίγο έντονοι στο πως εκφράζουμε τα συναισθήματά μας σαν οπαδοί». Δε συμφωνώ ότι για τα φαινόμενα βίας που οδηγούν στις σχετικές τιμωρίες ευθύνεται ο έντονος τρόπος που εκφράζουμε τα συναισθήματα μας. Είναι αρκετά πιο περίπλοκο. Σήμερα ένας νέος άνθρωπος, που έχει υπάρξει αθλητής ή που έχει ασχοληθεί με τον αθλητισμό, πολύ πιο δύσκολα θα καταφύγει σε πράξεις βίας άσχετα με την ένταση που εκφράζει τα συναισθήματα του. Το ερώτημα λοιπόν είναι: Θέλουμε σήμερα τον νέο άνθρωπο ως απλά έναν χειροκροτητή και οπαδό που θα ακολουθεί την ομάδα ή ως κομμάτι της ομάδας και του ίδιου του αθλητισμού που θα αντιλαμβάνεται την προσπάθεια των αθλητών, θα καταλαβαίνει τους κανόνες του παιχνιδιού, θα έχει την αντίστοιχη συνείδηση; Που θα γεμίζει τη ζωή του και θα βλέπει από πρώτο χέρι τα αποτελέσματα της συλλογικής και οργανωμένης δουλειάς, την ανάπτυξη των ατομικών του ικανοτήτων; Εκεί λοιπόν βρίσκεται η λύση του προβλήματος. Στη διαμόρφωση μιας ασπίδας προστασίας που θα έχει αφετηρία τα παιδικά μας χρόνια. Φυσικά όλα αυτά θα πρέπει να ξεκινάνε από το σχολείο, εκεί θα διαμορφώνονται η στάση ζωής, η συνείδηση και αυτό μπορεί να σε προστατεύσει εφ’ όρου ζωής.

 

Για προσέξτε όμως τι είπε ο Χρήστος Αλμπάνης για τα εργασιακά των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών που είναι και το κύριο θέμα που θα απασχολήσει αυτό το κείμενο:

«Δεν είναι η βιτρίνα που έχει δημιουργηθεί στη συνείδηση του κόσμου ότι ο ποδοσφαιριστής αμείβεται αδρά και παίρνει τα μεγάλα συμβόλαια διότι η πλειοψηφία των ποδοσφαιριστών αγωνίζεται για βιοποριστικούς καθαρά λόγους.  Βγάζουν απλά τα προς το ζην ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των ποδοσφαιριστών και αυτό που έγινε με την απόφαση της ΕΠΟ να αφαιρέσει το δικαίωμα προσφυγής μέχρι τέλος Ιουνίου, αφαιρώντας από τον ποδοσφαιριστή τη δυνατότητα να διεκδικήσει τα εργασιακά του δικαιώματα είναι λιγάκι ακραίο».

 

Τι πραγματικά συμβαίνει στο ποδόσφαιρο της αγοράς; Με λίγα λόγια, το ταλέντο ενός ανθρώπου να παίζει ποδόσφαιρο, παίρνει τη μορφή της αξίας ενός προϊόντος: του ποδοσφαιρικού θεάματος.

 

Κάθε ποδοσφαιριστής προσπαθεί να πουλήσει το ταλέντο – προϊόν του στην πιο συμφέρουσα τιμή ή εναλλακτικά να το δανείσει μέσω της ποδοσφαιρικής εταιρείας που ανήκει, δεν το καταφέρνει, όμως πάντα, ενώ μπορεί να μην καταφέρει ούτε καν να πουλήσει το ταλέντο του σε κάποια ποδοσφαιρική εταιρεία. Αυτό εξαρτάται από συνθήκες που δημιουργούνται «πίσω από την πλάτη» του ποδοσφαιριστή. Θα θυμάστε τη δήλωση του Χρήστου Αραβίδη: «Δεν θα ανεχτώ να παίζονται παιχνίδια πίσω από την πλάτη μου». Τελικά ανακάλυψε ότι δεν είναι στο χέρι του κάτι τέτοιο.

 

Κάθε ποδοσφαιριστής με τις πράξεις του (παραγωγή και πώληση ποδοσφαιρικού θεάματος) παίρνει μέρος στη δημιουργία αυτών των συνθηκών. Αυτές, όμως, είναι αυθόρμητες, άναρχες και ο ποδοσφαιριστής – παραγωγός δεν είναι κύριός τους.

 

Στη διαδικασία παραγωγής ποδοσφαιρικού θεάματος, σε καθεστώς επαγγελματικού ποδοσφαίρου της αγοράς, το ταλέντο του ποδοσφαιριστή δεν ανήκει στον ποδοσφαιριστή αλλά στους ιδιοκτήτες των ποδοσφαιρικών εταιρειών. Οι χωριστοί ποδοσφαιριστές δεν έρχονται σε οικονομικές σχέσης μεταξύ τους. Ο καθένας τους έρχεται σε σχέση με την ποδοσφαιρική εταιρεία για την οποία αγωνίζεται. Οι ποδοσφαιρικές εταιρείες συγκεντρώνουν τους ποδοσφαιριστές και αυτό τους κάνει μια κοινωνική παραγωγική δύναμη. Έχουμε λοιπόν μια παραγωγική δύναμη κοινωνικής μορφής και δράσης που μέσα από τη βιομηχανία του ποδοσφαιρικού θεάματος εμφανίζεται ως παραγωγική δύναμη του κεφαλαίου. Στη διαδικασία της παραγωγής του ποδοσφαιρικού θεάματος, ο ποδοσφαιριστής δεν ανήκει στον εαυτό του αλλά στους μεγαλομετόχους της ποδοσφαιρικής εταιρείας – ομάδας του. Η κοινωνική δραστηριότητα μιας ποδοσφαιρικής ομάδας, βρίσκεται κάτω από τη διεύθυνση του ποδοσφαίρου της αγοράς, που δυναμώνει με την ανάπτυξη της μεγάλης βιομηχανίας του ποδοσφαιρικού θεάματος.

 

Παίρνοντας τη μορφή εταιρείας μια ποδοσφαιρική ομάδα, που από μόνη της δεν είναι παρά μια φυσική συνάθροιση ποδοσφαιριστών απαραίτητη για τη διαδικασία του ποδοσφαίρου, γίνεται μια δύναμη που αντιπαρατάσσεται στον ποδοσφαιριστή, τον μετατρέπει σε κάτι άλλο από αυτό που είναι, και τον εξουσιάζει πλήρως. Η δύναμη αυτή δεν προέρχεται από την ίδια την εταιρεία, αλλά από την κυριαρχία των ισχυρών οικονομικών παραγόντων πάνω στην κοινωνική διαδικασία του ποδοσφαίρου και φυσικά από την υποταγή του ποδοσφαιριστή στους ιδιοκτήτες της ποδοσφαιρικής εταιρείας.

 

Στην καπιταλιστική κοινωνία το παιχνίδι μετατρέπεται σε βιομηχανία και στη συνέχεια η οικονομική ελίτ αυτής της βιομηχανίας εξουσιάζει τη ζωντανή «εργασία» του επαγγελματία ποδοσφαιριστή.

 

Μονάχα η κυριαρχία των επαγγελματικών σχέσεων που επιβάλλει η βιομηχανία του κερδοσκοπικού ποδοσφαίρου πάνω στο παιχνίδι, πάνω στην άμεση ζωντανή διαδικασία του ποδοσφαίρου, μετατρέπει το ποδόσφαιρο σε κέρδος, σε μια παγκόσμια βιομηχανία με ιλιγγιώδης τζίρους.

 

Οι κερδοσκόποι δε χρησιμεύουν στους ποδοσφαιριστές ως μέσο για νέα παραγωγή ποδοσφαιρικού θεάματος. Οι βιομηχανία του ποδοσφαιρικού θεάματος συνίσταται στο ότι το ταλέντο κάποιων ανθρώπων να παίζουν ποδόσφαιρο χρησιμεύει μέσα από την εμπορευματοποίηση της όλης διαδικασίας, ως μέσο για να διατηρεί και για να αυξάνει την ανταλλακτική τους αξία.

 

Οι κερδοσκόποι του επαγγελματικού ποδοσφαίρου εκπληρώνουν το ρόλο τους τόσο καλύτερα, όσο περισσότερη ζωντανή δράση παίρνουν από τους ποδοσφαιριστές. Για τα τεχνοκρατικά επιτελεία των ποδοσφαιρικών εταιρειών ο ποδοσφαιριστής είναι μόνο μια πηγή απ’ όπου αντλεί αυτή τη ζωντανή διαδικασία που τη μετατρέπει σε εμπορευματοποιημένο θέαμα. Τα επιτελεία των ποδοσφαιρικών εταιρειών αναπτύσσουν τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές, αλλά τους αναπτύσσουν έτσι που ληστεύουν και καταστρέφουν τη θεμελιακή παραγωγική δύναμη του ποδοσφαίρου: τη μαζική συμμετοχή και την απρόσκοπτη πρόσβαση σε αυτό. Η ανάπτυξη του επαγγελματικού ποδοσφαίρου με την ταυτόχρονη απαξίωση έως καταστροφή του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου πηγάζει από τη βασική αντίθεση του καπιταλισμού, από την αντίθεση μεταξύ της κοινωνικής διαδικασίας του «παίζω ποδόσφαιρο» και της κερδοσκοπικής ιδιοποίησης του παραγόμενου ποδοσφαιρικού θεάματος από την βιομηχανία του ποδοσφαίρου της αγοράς.

 

Ας καλωσορίσουμε λοιπόν τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές στην εποχή, όπου τίποτα πια δεν μπορεί να κρύψει ότι τα αφεντικά του ποδοσφαίρου της αγοράς είναι όχι μόνο κυρίαρχα, αλλά και ευθέως εχθροί του παιχνιδιού ως προς την ίδια τη ζωή των ανθρώπων που χωρίς αυτούς δεν υπάρχει όλο αυτό που αποκαλούμε βιομηχανία του ποδοσφαιρικού θεάματος.

 

Αυτό που αρκετά πριν τα προβλήματα της εποχής ήταν τεκμηριωμένη ανάλυση – γνώση όσων μελετούσαν και έψαχναν το πώς θα αντιμετωπιστεί ένα σύστημα βδέλλα, είναι ήδη βιωμένη πραγματικότητα για εκατοντάδες επαγγελματίες ποδοσφαιριστές που βρίσκονται εκτός βιτρίνας. Το επαγγελματικό – κερδοσκοπικό ποδόσφαιρο της αγοράς, κάνει ήδη ορατή σε όλους τη βαρβαρότητα που αναγκαστικά επιβάλλει η λειτουργία του.

 

Τι μένει; Να γίνει συνείδηση το «ως εδώ και μη παρέκει». Όχι τόσο από αυτούς που βρίσκονται στη βιτρίνα. Αλλά από όλους εσάς τους άλλους που είστε και πολύ περισσότεροι.

 

Όλο και περισσότεροι ποδοσφαιριστές, όχι μόνον εδώ, στη «μικρή ποδοσφαιρικά Ελλάδα», περνούν στο περιθώριο.

 

Αυτοί που υπερασπίζονται το ποδόσφαιρο της αγοράς, αλλά δε χωράνε σ’ αυτό, είναι υποχρεωμένοι να πιουν το πικρό ποτήρι. Όχι γιατί το σύστημα τους πούλησε, αλλά γιατί αυτό είναι όρος ζωής για το σύστημα: Όσοι περισσότεροι στην εξαθλίωση, τόσο περισσότερα τα κέρδη. Και αυτό μεταφέρεται και σε επίπεδο συλλόγων. Όσο λιγότεροι μένουν στην κλιστεί λίστα των πρωταγωνιστριών ομάδων του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου τόσο περισσότερα είναι τα μερίδια από τα κέρδη που τους αναλογούν.

 

«Φωνάζουν» ορισμένοι ότι έτσι μειώνεται ο ανταγωνισμός και το ενδιαφέρον και, άρα, το σύστημα πέφτει σε αδιέξοδο και, άρα, πρέπει το σύστημα να χαλαρώσει τα λουριά. Και κατά συνέπεια σπεύδουν να προτείνουν αυτήν ή την άλλη διαχειριστική πρόταση στην λειτουργία του ποδοσφαίρου των αφεντικών.

 

Κολοκύθια! Το επιχείρημα περί ανταγωνισμού που πρέπει να ενισχυθεί το έχει ανάγκη εκείνο το τμήμα των μικρών ΠΑΕ σε ευρωπαϊκό επίπεδο που δε λένε να καταλάβουν ότι είναι παρείσακτες για το ποδόσφαιρο της αγοράς στη φάση που βρίσκεται σήμερα. Ότι τις «τρώνε» οι μεγάλες Ποδοσφαιρικές Εταιρείες.

 

Οι ιδιοκτήτες των ΠΑΕ είναι καπιταλιστές και οι καπιταλιστές έχουν καθαρό ότι το κέρδος βγαίνει στην παραγωγή. Από την όλο και πιο σκληρή εκμετάλλευση της ζωντανής εργατικής δύναμης που στη βιομηχανία του ποδοσφαίρου είναι οι ποδοσφαιριστές. Μπορεί να εκφράζεται στην κυκλοφορία του ποδοσφαιρικού θεάματος, αλλά βγαίνει στην παραγωγή. Αν ο καπιταλιστής δεν έχει όλο και πιο φτηνούς εργάτες – ποδοσφαιριστές, δεν έχει την ολοένα μεγαλύτερη αύξηση του κέρδους και, άρα, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τον άλλο καπιταλιστή ιδιοκτήτη ΠΑΕ που καταφέρνει να πληρώνει λιγότερα τους εργάτες – ποδοσφαιριστές και να παίρνει περισσότερη παραγόμενη αξία απ’ αυτούς.

 

Αυτό, λοιπόν, καίει τα αφεντικά του ποδοσφαίρου. Οι άλλοι; είναι ενδιάμεσοι εισπράκτορες που παίρνουν το διόλου ευκαταφρόνητο «κατιτί τους» για να τους επιστρέψουν το κέρδος που έχουν βγάλει στην παραγωγή, αλλά θα εκφραστεί στην κυκλοφορία.

 

Μην περιμένετε από τους ποδοσφαιριστές της βιτρίνας να καταλάβουν. Υπάρχουν κάποιοι που έχουν τη στοιχειώδη αξιοπρέπεια και προσωπικότητα αλλά είναι λίγοι, οι περισσότεροι έχουν αποδεχτεί πως είναι μέρος της αλυσίδας του ποδοσφαίρου της αγοράς. Οι «μικροί», όμως, οι εκτός βιτρίνας, οφείλουν όσο είναι καιρός να καταλάβουν ότι το μέλλον τους είναι τουλάχιστον απέναντι από τους κερδοσκόπους. Δύσκολο, αλλά αυτό είναι. Όλο και περισσότερο τα ψέματα της γενικής ευημερίας τελειώνουν. Κάτι που ισχύει για το σύνολο της κοινωνίας και εκτός ποδοσφαίρου.

 

Όπως γνωρίζουμε και από την καθημερινότητα των ζωών μας, καπιταλισμός και λαϊκή ευημερία είναι ασύμβατα πράγματα, και το ποδόσφαιρο σήμερα λειτουργεί με τους κανόνες του καπιταλισμού. Όσοι λοιπόν επιμένουν να πλασάρουν διαχειριστικές λυτρώσεις δεν κάνουν τίποτα περισσότερο από το να πατρονάρουν μεταξωτές αγχόνες.

 

Όσοι επιμένουν να αγνοούν τους ατσάλινους νόμους κίνησης του κεφαλαίου και τζογάρουν στην ελπίδα πως και οι καπιταλιστές θα κερδίζουν, και οι εργάτες θα ζουν ανθρώπινα, προφανώς θα πιστεύουν ότι οι καπιταλιστές του ποδοσφαίρου μπορούν να παρουσιάσουν ένα ποδόσφαιρο γεμάτο υγεία, λουλούδια και σοκολάτες Λάκτα. Αυτό δε πρόκειται να συμβεί ούτε στον αιώνα τον άπαντα. Όσο πιο γρήγορα η κενή ελπίδα δώσει τη θέση της στη συνειδητή πάλη για την ανατροπή της αιτίας που παράγει τις παθογένειες, τόσο λιγότερα τα θύματα στο ποδόσφαιρο και παντού.

 

ΥΓ.  «Η ευγνωμοσύνη είναι μια αρρώστια από την οποία υποφέρουν τα σκυλιά» Ιωσήφ Στάλιν

 

 

Πέμπτη, 4 Ιουνίου 2020

 

 

Παναγιώτης Αλιατάς

 

Mail: [email protected]

 

twitter

 

facebook

 

Αν σας εκφράζει η διαφορετική οπτική στα θέματα του αθλητισμού. Αν αισθάνεσαι την ανάγκη να εκφράσετε την διαφωνία σας. Μπορείτε να μας βρείτε και στη σελίδα της στήλης στο Facebook


Comments are closed.