ΔΙΑΦΟΡΑ
Αφιερωμένο στους φίλους μου… τα «μαύρα πουλιά»
Γνωρίζω ότι το σημερινό μου κείμενο είναι «αντιτουριστικό». Γνωρίζω ότι θα το διαβάσουν «τρεις κι ο κούκος» και κάτι φίλοι μου «μαύρα πουλιά». Αλλά επειδή αισθάνθηκα την ανάγκη και επειδή κάποιοι αγαπημένοι μου αναγνώστες με συμβούλεψαν, μου πρότειναν και με παρακίνησαν να γράψω έστω και απλοϊκά κάποιες βασικές αρχές του επαγγελματικού ποδοσφαίρου της αγοράς, γιατί (όπως πιστεύουν) ο βασικός λόγος όσων καταφέρονται εναντίων μου είναι ότι δεν καταλαβαίνουν τι γράφω. Όντας πεπεισμένος ότι όποιος δεν θέλει να καταλάβει, δεν θα κατάλαβε ποτέ, προχώρησα στην σύνταξη του παρακάτω κειμένου, για μένα, για τους φίλους μου και για όσους θέλουν να καταλάβουν.
Οι ΠΑΕ αγοράζουν από την αγορά του επαγγελματικού ποδοσφαίρου μέσα παραγωγής ποδοσφαιρικού θεάματος (ποδοσφαιριστές). Σκοπός τους είναι να εισπράξουν, πουλώντας το ποδοσφαιρικό θέαμα που θα παραχθεί, περισσότερο χρήμα από εκείνο που ξόδεψαν για την παραγωγή του (συμβόλαια, μισθούς, γήπεδα, βοηθητικό προσωπικό κτλ.) εκτός από το ποδοσφαιρικό θέαμα, η βιομηχανία του ποδοσφαίρου σου δίνει τη δυνατότητα να εμπορευτείς και τα ίδια τα μέσα παραγωγής ποδοσφαιρικού θεάματος (ποδοσφαιριστές). Έτσι το χρήμα των Ποδοσφαιρικών Εταιρειών μετατρέπεται σε κεφάλαιο, δηλαδή αποφέρει πάλι χρήμα. Η αξία που οι μέτοχοι μιας ποδοσφαιρικής εταιρείας βάζουν σε κυκλοφορία, αυξάνεται κάθε φορά με τη μετατροπή του χρήματος σε εμπόρευμα και του νέου εμπορεύματος σε χρήμα. Αυτό ονομάζεται υπεραξία. Από που προέρχεται αυτή η υπεραξία; Κάποιοι οικονομολόγοι την εξηγούν με το γεγονός ότι οι ιδιοκτήτες μιας ΠΑΕ πουλάνε το ποδοσφαιρικό θέαμα και τα μέσα παραγωγής του (ποδοσφαιριστές) σε μεγαλύτερη τιμή από την τιμή αγοράς, ότι πουλάνε δηλαδή τα επιτελεία των ΠΑΕ, πάνω από την αξία τους. Μια τέτοια όμως εξήγηση δεν εξηγεί τίποτα. Πραγματικά, από ποιον αγοράζει μια ΠΑΕ τους ποδοσφαιριστές της; Από μια άλλη ΠΑΕ. Κι αυτή όμως η ΠΑΕ πρέπει να πουλήσει τους ποδοσφαιριστές της πάνω από την αξία τους. Η πρώτη λοιπόν ΠΑΕ, πουλώντας τους ποδοσφαιριστές πάνω από την αξία τους, είναι υποχρεωμένη, από την άλλη μεριά, ν’ αγοράσει ποδοσφαιριστές πάνω από την αξία τους. Έτσι ότι κερδίζει με την πώληση, το χάνει με την αγορά. Τώρα μπορεί να λύθηκε η απορία πολλών: «μα πως μπορεί ο Ολυμπιακός και πουλάει τόσο ακριβά;» Μπορεί, γιατί αγοράζει εξίσου ακριβά, «ταγάρια» σαν τον Μποτία και τον Ντα Κόστα, δίνει έξι εκατομμύρια για τον Ιντέγιε και δυόμιση για τον…. Αλήθεια, ένας επιτήδειος ιδιοκτήτης ΠΑΕ, μπορεί να καταφέρει και ν’ αγοράσει από μια άλλη ΠΑΕ, ποδοσφαιριστές στην αξία τους και να τους πουλήσει πάνω από την αξία τους. Αυτό όμως, είναι εξαίρεση. Όλες οι ΠΑΕ δεν μπορούν μ’ αυτόν τον τρόπο ν’ αυξήσουν την αξία του κεφαλαίου τους.
Ο σχηματισμός της υπεραξίας εξηγείτε, όχι με την πώληση των ποδοσφαιριστών πάνω από την αξία τους, αλλά με την πώλησή τους στην αξία τους. Αυτό έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία. Αποδεικνύεται έτσι ότι ακόμα κι όταν ο ποδοσφαιριστής πουλάει σε κάποια ΠΑΕ το ταλέντο του να παίζει μπάλα, στην αντικειμενική του αξία και αγοράζει από την ΠΑΕ τα μέσα ανάπτυξης και προώθησης της ικανότητας του στο ποδόσφαιρο, πάλι η ΠΑΕ βγάζει υπεραξία.
Η υπεραξία δεν είναι παραβίαση του νόμου της αξίας σε ένα περιβάλλον επαγγελματικού – κερδοσκοπικού ποδοσφαίρου, αλλά ανάπτυξή του. Κάποιοι μικροαστοί που δρουν εντός της βιομηχανίας του επαγγελματικού ποδοσφαίρου και του οπαδικού κινήματος, ανάμεσα τους και κάποιοι «Against Modern Football» αλλά και κάποιοι αιθεροβάμονες της «Λαϊκής Βάσης» ισχυρίζονται ότι οι επαγγελματικές σχέσεις στη σύγχρονη μορφή του κερδοσκοπικού ποδοσφαίρου παραβιάζουν την ισοδύναμη ανταλλαγή αξιών και το δίκαιο νόμο της αξίας. Ζητούν την κατάργηση των επαγγελματικών σχέσεων στο ποδόσφαιρο, ενώ διατηρούν την εμπορευματική παραγωγή ποδοσφαιρικού θεάματος. Η υπεραξία όμως προέρχεται από την αξία. Η εξέλιξη της εμπορευματοποίησης του ποδοσφαίρου είναι η ανάπτυξη και όχι η στρέβλωση των νόμων της εμπορευματικής παραγωγής ποδοσφαιρικού θεάματος.
Μια ΠΑΕ αγοράζει τους ποδοσφαιριστές στην αξία τους. Στελεχώνει την εταιρεία με μια σειρά από βοηθητικούς υπαλλήλους. Αλλά ποια είναι η αξία της δυνατότητας που έχει κάποιος να παίζει ποδόσφαιρο σε επαγγελματικό επίπεδο; Πως καθορίζεται; Τι είναι γενικά, ο επαγγελματίας ποδοσφαιριστής;
Όταν λέμε ότι κάποιος είναι επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, είναι ικανός να παίζει ποδόσφαιρο δε επαγγελματικό επίπεδο, εννοούμε το σύνολο των φυσικών και πνευματικών ικανοτήτων που υπάρχουν στο σώμα, στη ζωντανή προσωπικότητα ενός ανθρώπου που τις βάζει σε κίνηση κάθε φορά που παράγει ποδοσφαιρικό θέαμα, το οποίο σε καθεστώς επαγγελματικού ποδοσφαίρου είναι μια αξία χρήσης.
Το επαγγελματικό ποδόσφαιρο είναι κομμάτι της καπιταλιστικής κοινωνίας, προσέξτε όμως μια ιδιαιτερότητα: στην κοινωνία του καπιταλισμού δεν είναι ο ίδιος ο εργάτης εμπόρευμα αλλά η εργατική του δύναμη. Αν ο ίδιος ο εργάτης ήταν εμπόρευμα, δε θα ήταν μισθωτός εργάτης αλλά δούλος, που δε θα είχε το δικαίωμα να πουλήσει την εργατική του δύναμη. Ο ποδοσφαιριστής όμως εκτός από τη δυνατότητα να παράγει ποδοσφαιρικό θέαμα, κάτι που είναι η δική του εργατική δύναμη, είναι και ο ίδιος εμπόρευμα. Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι στην περίπτωση των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών βλέπουμε τους δούλους του 21ου αιώνα. Καλοπληρωμένοι κάποιοι από αυτούς, αλλά δούλοι. Μια ματιά στους δανεικούς σκλάβους της ΠΑΕ Ολυμπιακός θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε την κατάσταση.
ΥΓ.1 Η αληθινή αγάπη για την ΑΕΚ, όπως εκφράζεται από τον εκάστοτε μεγαλομέτοχο, είναι όπως τα φαντάσματα: πολλοί μιλούν γι’ αυτήν, αλλά κανείς δεν την έχει δει.
Πέμπτη, 3 Νοεμβρίου 2016
Παναγιώτης Αλιατάς
aliatas74@gmail.com
