Τους θυμάμαι ακόμη. Από τρεις αγώνες έχω μνήμες στο παλιό Νίκος Γκούμας. Αλλά είναι τόσο καθαρές μνήμες, τόσο αλλιώτικες που μυρίζουν ακόμη καπνογόνο και βρώμικο στη Φωκών. ΑΕΚ-Ηρακλής 2-0, ΑΕΚ ΠΑΣ Γιάννενα 4-2, ΑΕΚ-Εθνικός Αστέρας 1-0.

Γράφει ο Νικόλας Κολυτάς για το AEK LIVE

Είναι συγκλονιστικό με τα μάτια ενός εξάχρονου να χαζεύεις παίκτες όπως ο Νικολαϊδης, ο Τσάρτας, ο Ατματζίδης, ο Ζήκος. Είναι συγκλονιστικό να σε κρατάει ο θείος σου από το χέρι και να μπαίνεις σε ένα γήπεδο αλλιώτικο. Να μυρίζεις το χορτάρι και να βλέπεις την ομάδα να κάνει τα τελευταία σουτ προπόνησης λίγο πριν τη σέντρα. Από τα παλιά μεγάφωνα να παίζει ροκ μουσική και ο ήλιος να δύει στην απέναντι κερκίδα πίσω από τα επίσημα. Είναι συγκλονιστικό να βλέπεις τη Σκεπαστή. Την ORIGINAL να χοροπηδάει και να κρέμεται στα κάγκελα με μια όμορφη αλητεία. Να φωνάζει όλο το γήπεδο «τελεία και παύλα ΑΕΚ είσαι καύλα» κι όταν ρωτάς το θείο σου τι φωνάζουν να σου απαντά «ΑΕΚ είσαι γάτα…». Κι όμως παρότι μόλις 6 χρονών είχες νιώσει μια πρωτόγνωρη ηδονή…
Θα μπορούσα να γράφω για ώρες για την ΑΕΚ. Για μια αγάπη ανιδιοτελή, αλλιώτικη αλλά πολύ δυνατή. Η μεγάλη κυρία του ελληνικού ποδοσφαίρου κλείνει 95 χρόνια ζωής. Και κάτω απ’ τις φτερούγες του δικέφαλου αετού κρύβονται χιλιάδες αναμνήσεις, συναισθήματα και κυρίως… καρδιοχτύπια.
Τι είναι όμως η ΑΕΚ;

Η ΑΕΚ κατ’ αρχήν είναι η γνωριμία με τη διαφορετικότητα. Οι ομάδες αποτελούν από τα βρεφικά ακόμη χρόνια ίσως την πρώτη συλλογική κατηγοριοποίηση των ανθρώπων. Την πρώτη ένταξη σε ένα σύνολο. Αυτή η πρώτη αίσθηση συλλογικότητας, η πρώτη αίσθηση κοινής ταυτότητας και η πρώτη προσπάθεια υπεράσπισης μιας επιλογής είναι πολύ έντονα εγγεγραμμένη στο συνειδητό αλλά ακόμη περισσότερο στο ασυνείδητο των ανθρώπων που ασχολούνται με το ποδόσφαιρο. Αυτός είναι και ο λόγος που «ομάδα δεν αλλάζεις». Η ομάδα στην παιδική ηλικία, είναι η προσμονή της Κυριακής για το γήπεδο, ο τσακωμός με τους συμμαθητές στις 8 το πρωί, ο πανηγυρισμός με το στυλ του αγαπημένου σου παίκτη στο γκολ που πετυχαίνεις στη γυμναστική.

Όσοι γίναμε ΑΕΚ, όμως, είμαστε λίγο πιο «γενναίοι» από τους υπόλοιπους. Γιατί η ΑΕΚ μας έμαθε να μην ανήκουμε στους «σιωπηλούς πλειοψηφούντες» που έλεγε και ο Τζιμάκος. Μας έμαθε να νιώθουμε ωραία ακόμη κι αν δεν παίρναμε κάθε χρόνο πρωτάθλημα, ή δεν είχαμε τους πιο ακριβούς ποδοσφαιριστές, ή το πιο σύγχρονο γήπεδο. Άλλωστε και ο Τζιμάκος ΑΕΚ ήτανε, «έχω κάνει προσπάθειες να γίνω ολυμπιακός… μέχρι τώρα δεν τα έχω καταφέρει» δήλωνε σκωπτικά σε συνέντευξή του σε ένα μαθητικό περιοδικό σε λύκειο της Νέας Φιλαδέλφειας. Κάπως έτσι, λοιπόν, πολλοί από εμάς, παρότι γεννημένοι και μεγαλωμένοι στα χρόνια της παντοκρατορίας του Ολυμπιακού, λατρέψαμε το ποδοσφαιρικό αουτσάιντερ της Αθήνας. Την ομάδα που έμπαινε σφήνα στη κοκκινοπράσινη γιορτή και τους τη χαλούσε. Τους τη χαλούσε με καμια μοϊκάνα του Ντέμη να ταρακουνά τη Φιλαδέλφεια, με κανα γκολ απέναντι στις σιχαμένες ομάδες του Μπάγεβιτς και κυρίως με ματς σαν αυτά απέναντι στη Ρεάλ.

Η ΑΕΚ, όμως, εκτός από γνωριμία με τη διαφορετικότητα, είναι και πολύ συναίσθημα. Και είναι αυτό το περίεργο πράγμα που δεν εξηγείται με λογική ή στατιστική αλλά μάλλον μόνο με ψυχανάλυση… Είναι εκείνες οι βραδιές που χάθηκαν κάτι πρωταθλήματα με τον Ιωνικό ή που πέσαμε στη Γ’ Εθνική χάνοντας από τον Πανθρακικό, που την αγαπάμε πιο πολύ. Είναι πραγματικά ειρωνικό αλλά οι ΑΕΚτζήδες λατρεύουν να πονούν με την ΑΕΚ. Όποιος ακούει συστηματικά αθλητικό ραδιόφωνο σίγουρα θα έχει ακούσει ένα τηλέφωνο από κάποιο Γιώργο από το Βύρωνα ή κάποιο Χρήστο από τα Πατήσια να συζητούν με πόνο για τη φυγή του Μπάγεβιτς το ’96 ή για το γκρέμισμα του γηπέδου το 2003 λες κι όλα αυτά έγιναν χθες. Όπως έλεγε και ο ΑΕΚτζής Χριστόφορος Ζαραλίγκος σε ένα stand up comedy, «ο ΑΕΚτζής είναι ικανός να βρίσκεται στην παραλία και βλέποντας ένα παιδάκι να χτίζει μια μαλακία, ένα πυργάκι στην άμμο, να αρχίσει να κλαίει για το γήπεδο».

Όμως για να ξεφύγουμε λίγο από τον ΑΕΚτζήδικο σαδομαζοχισμό, οφείλουμε να πούμε ότι έχουμε ζήσει και μεγάλες βραδιές δόξας. Σε εκείνο το γκολ του Καραγκιοζόπουλου το 1989 πρέπει να μην υπήρχα ούτε καν σαν ιδέα στο κεφάλι των γονιών μου. Κι όμως αισθάνομαι ότι αυτό το ματς το έχω ζήσει. Ότι κουτρουβαλιάστηκα και ‘γω στο πάνω διάζωμα του ΟΑΚΑ την ώρα του γκολ, ή ότι άκουγα live τη χαρακτηριστική ατάκα της μετάδοσης «είναι ο Οκόνσκι με τον Καραγκιοζόπουλο, ο Καραγκιοζόπουλος δεν είναι οφσάιντ, ο Οκόνσκι τώρα και πάλι, και πάλι ο Καραγκιοζόπουλος σε μια καλή ευκαιρία, Καραγκιοζόπουλος το σουτ και η μπάλα είναι γκολ!». Ή ότι ήμουνα και γω μέσα στους πανηγυρισμούς των τίτλων, στα ντου στον αγωνιστικό χώρο με το σφύριγμα της λήξης και στα τρενάκια του θριάμβου. Η ΑΕΚ είναι στιγμές, πρόσωπα και δυνατές κραυγές, είτε είσαι κάποιος κουστουμαρισμένος και έχεις φτάσει γήπεδο αμέσως μετά τη δουλειά, είτε είσαι πιτσιρίκος που δε σε νοιάζει τίποτα. Πρόκειται για ένα μυστήριο συγκερασμό προσώπων και συναισθημάτων.

Με την ΑΕΚ, όμως μάθαμε και άλλα, ίσως πιο σημαντικά από τον Καραγκιοζόπουλο. Εγώ εκεί άκουσα για πρώτη φορά τη λέξη «πρόσφυγας». Δεν είναι μικρό πράγμα από τα σχολικά σου χρόνια να ταυτίζεσαι με τους διωγμένους. Ειδικά για ΑΕΚτζήδες σαν εμένα που δεν είχαν προσφυγικές ρίζες ήταν ένα μεγάλο άλμα να μάθω τι σημαίνει πόλεμος, εκατέρωθεν εθνικισμοί και προσφυγιά. Να συνειδητοποιήσω γιατί υποστηρίζω μια ομάδα που φτιάχτηκε από φτωχούς και κυνηγημένους κι από τις δύο μεριές. Από ανθρώπους που όταν έφτασαν εδώ μετά τη μικρασιατική καταστροφή τους αποκαλούσαν «τουρκόσπορους» ή «παστρικιές» τις γυναίκες, ή «μπάσταρδα» τα παιδιά τους. Μια βόλτα στα μικρά προσφυγικά σπιτάκια στη Νέα Ιωνία και στη Νέα Φιλαδέλφεια, με έκανε να καταλάβω καλύτερα.

Κάπως έτσι συνδέσαμε την ΑΕΚ με τον ποδοσφαιρικό ρομαντισμό. Με τα μαζέματα τροφίμων για πρόσφυγες, με την αποτροπή των φασιστών να ανοίξουν γραφεία από το Περιστέρι μέχρι τα Γρεβενά, με το κράξιμο στο Μελισσανίδη για την κατάθεση στεφάνου στην κηδεία Ψωμιάδη, με τη συνέχιση της αδελφοποίησης με τους αντιφασίστες της Μαρσέιγ και της Λιβόρνο, με τις σημαίες της Παλαιστίνης στο πέταλο, με την ενσωμάτωση προσφυγόπουλων σε διάφορα τμήματα της ομάδας, με τα αντιφασιστικά πανό απέναντι σε ομάδες με νεοναζί οπαδούς όπως η Ντιναμό, με τις καταθέσεις στεφάνου στην επέτειο του Πολυτεχνείου και πάνω απ’ όλα με ένα ταξίδι στο Βελιγράδι το 1999 για ένα ματς-μήνυμα απέναντι στον πόλεμο και τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ.
Στις 13 Απριλίου 1924, λοιπόν, σε ένα κατάστημα αθλητικών ειδών στην οδό Βερανζέρου στο κέντρο της Αθήνας, γεννήθηκαν όλα τα παραπάνω. Φτιάχτηκε ένα «κλουμπ» που όταν «παίζει θα λέει την ιστορία του» γιατί «αυτοί που υποφέρανε και θυμούνται, αυτοί θα φτιάξουνε καινούργιο κόσμο», όπως αναφερόταν και στην ταινία 1968 του Τάσου Μπουλμέτη. Αν έβαζα ένα σάουντρακ πίσω απ’ όλα τα παραπάνω, ίσως να ήταν Rory Gallagher. Η συναυλία του τη δεκαετία του ’80 στη Νέα Φιλαδέλφεια ήταν η μετάβαση από τη γενιά των ΑΕΚτζήδων της πολίτικης ευγένειας στη γενιά των ΑΕΚτζήδων της αθηναϊκής αμφισβήτησης. Και τα δύο όμως, είναι κιτρινόμαυρα.
Χρόνια πολλά ρε ΑΕΚάρα…