« Ένα και ήμισυ χιλιόμετρον εκ της Πλατείας Ομονοίας εισέρχεται τις εις την Ασίαν» η εφημερίδα Καθημερινή του κ. Βλάχου πριν εκατό χρόνια έγραφε και για την απέλαση ή τον εκτοπισμό σε ερημονήσια των προσφύγων Ποντίων και Μικρασιατών πρωτοστατούσε!

Και βέβαια δεν ήταν η μόνη! Μαζί της, το σύνολο σχεδόν του αστικού τύπου της εποχής εκείνης και σύμπασα η αστοτσιφλικάδικη ελληνική κοινωνία, που έβλεπε πρόσφυγα και αναγούλιαζε! «Με κανένα τρόπο δε θα δεχτώ τον Καυκάσιο, τον βρώμικο, στο σπίτι μου. Όσο με αφορά, μπορεί να πέσει νεκρός στη μέση του δρόμου και δε με νοιάζει. Μακάρι να καούν όλοι στη φωτιά. Ο Βενιζέλος έφερε σκατά στη Μακεδονία. Όλοι τους πέθαιναν από την πείνα στην Τουρκία» ένας γηγενής στην Άσσηρο της Θεσσαλονίκης σε πολιτική συγκέντρωση δήλωνε κι εκατοντάδες από κάτω χειροκροτούσαν (Εφημερίδα Παμπροσφυγική,28/9/1924).

Γράφει ο Ίων Θάρσυνος

Ανεπιθύμητοι λοιπόν και χαρακτηρισμένοι ως Καυκάσιοι, τουρκόσποροι, ψευτορωμιοί, όψιμοι έλληνες και σκύλοι τότε οι ξεριζωμένοι του Πόντου και της Μικράς Ασίας ομοεθνείς, που μια γωνιά ελληνικής γης γύρευαν, τα πολλά βάσανά τους για να αποθέσουν και τις αμέτρητες πληγές τους να επουλώσουν! Παρείσακτους όμως οι ντόπιοι τους θεωρούσαν και την ενοχή για την φτώχεια, την ανέχεια και τη μιζέρια των πολλών τους φόρτωναν! Όχι μόνο στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη αλλά σε όλη την επικράτεια. Άπειρα τα συμβάντα και ανατριχιαστικές οι λεπτομέρειες μέσα στους καταυλισμούς κι έξω από αυτούς, όπου τον ρατσισμό, την απέχθεια και τις εγκληματικές ενέργειες των φασιστοειδών της εποχής αντιμετώπιζαν! Χαρακτηριστική η περίπτωση του Κιούπκοϊ ( η σημερινή Πρώτη Σερρών)…

« Την πρωΐαν χθες αι 120 οικογένειαι των προσφύγων μένουσαι υπό σκηνάς ευρέθησαν περικυκλωμένοι από ομάδας μαινόμενου λαού του Κιούπκοϊ. Οι πολιορκηταί ένοπλοι επετέθησαν,επηκολούθησε δε αιματηρά συμπλοκή μεταξύ εντόπιων και προσφύγων. Οι εντόπιοι διεσκόρπισαν τους πρόσφυγας και έκαυσαν τας σκηνάς τους. Υπάρχουν πενήντα περίπου τραυματίαι και εννέα νεκροί, άπαντες πρόσφυγες».(Εμπρός, 6/11/1924). Να πούμε ότι επικεφαλής του «μαινόμενου λαού του Κιούπκοϊ» ήταν ο δάσκαλος του χωριού και πατέρας του κατοπινού εθνάρχη μας Κωνσταντίνου Καραμανλή! Η επίθεση αυτή είναι ένα μόνο από τα εκατοντάδες γεγονότα βίας ενάντια σε προσφυγικούς καταυλισμούς. Τα κίνητρα και τότε, όπως και σήμερα, ήταν ρατσιστικά, με τον μισανθρωπισμό να δείχνει στον χρόνο παρόμοιος και στις λεπτομέρειες αναλλοίωτος να παραμένει…

Μερικοί σήμερα, κάποιοι από αυτούς μάλιστα απόγονοι εκείνων των κατατρεγμένων, για ξερονήσια και εξορία των σημερινών μεταναστών και προσφύγων ομιλούν και φαίνεται πως ιστορία γνωρίζουν! Η Μακρόνησος τότε, ως ενδιάμεσος σταθμός χρησιμοποιήθηκε και είναι πολλοί εκείνοι που εκεί τα κόκαλά τους άφησαν. Η σκέψη δε που κυριαρχούσε ήταν, όσο περισσότεροι πρόσφυγες πεθάνουν, τόσο το καλύτερο και οι σκοτούρες λιγότερες. Τρομερά και ανατριχιαστικά τα όσα συγγραφείς-ερευνητές στα βιβλία τους περιγράφουν! Κάποιοι από αυτούς και αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων υπήρξαν (Τζανακάρης Βασίλης «Δακρυσμένη Μικρασία 1919-1922», Αθανασιάδης Τίτος «Μικρά Ασία 1919-1922»,Διδώ Σωτηρίου «Ματωμένα Χώματα» κι άλλοι πολλοί).
Καμία σύγκριση με τα σημερινά δεν θα επιχειρήσω να κάνω! Η ιστορία επαναλαμβάνεται και ο ρατσισμός μιας αρκετά μεγάλης μερίδας του ελληνικού λαού στο διάβα του χρόνου απλά δείχνεται και ανεξίτηλα καταγράφεται. Γιατί πάντα θα υπάρχει ένας πλούσιος προύχοντας όπως ο Πατριαρχέας, ο παπά Γρηγόρης ως φορέας της αυθεντίας και της εξουσίας, ο άγριος και σκληρός Παναγιώταρος, οι κυνηγημένοι πρόσφυγες και βέβαια ο αθώος Μανωλιός! Και όσο υπάρχουν τέτοιοι πρωταγωνιστές, ο Χριστός συνέχεια θα ξανασταυρώνεται!