EDITORIALS
Τρεις συναντήσεις με το Μανώλη Γλέζο
Μόλις έμαθα ότι έφυγε από τη ζωή ο Μανώλης Γλέζος. Μεγάλη απώλεια. Όχι γιατί απεβίωσε ένας αγωνιστής με 98 χρόνια στην πλάτη του, αλλά γιατί έφυγε ένας έφηβος με άλλα τόσα χρόνια μπροστά του. Όποιος τον είχε γνωρίσει από κοντά το ξέρει πολύ καλά αυτό. Θα αναφέρω μόνο τρεις στιγμές που προσωπικά δε θα ξεχάσω ποτέ.
Την πρώτη φορά που άκουσα το όνομά του ήταν όταν είχε έρθει στο δημοτικό να μας μιλήσει για την περίοδο της κατοχής. Μας είχαν πει οι δάσκαλοί μας ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος είχε κατεβάσει τη «σημαία των κατακτητών» από την Ακρόπολη. Και επειδή η παιδική μνήμη ρουφάει σα σφουγγάρι τα θυμάμαι όλα. Θυμάμαι ότι παρότι περιμέναμε όλα τα παιδιά να μας μιλήσει για τα κατορθώματά του, για το πώς ο ίδιος κατέβασε τη σημαία με τη σβάστικα, αντ’ αυτού μας μίλησε για ένα σωρό πιτσιρίκια της εποχής που έχασαν τη ζωή τους στην αντίσταση. Για τον εαυτό του δεν είπε κουβέντα.
Αφού τελείωσε την ομιλία του, τα παιδιά θα κάναμε ερωτήσεις στο Γλέζο. Οι περισσότερες από αυτές ήταν υπό την καθοδήγηση των δασκάλων μας. Εγώ απ’ ότι θυμάμαι είχα πάρει την κλισέ ερώτηση «τι θα συμβουλεύατε εμάς τα νέα παιδιά σήμερα». Παρότι η απάντηση του Μανώλη ήταν αυτή που έπρεπε, με αναφορά στον αγώνα και στην επιμονή για καλύτερη ζωή, δεν είχα καλυφθεί με την τυποποιημένη ερώτηση που έκανα. Μαγεμένος από την επιβλητική παρουσία του σήκωσα το χέρι μου για να του κάνω άλλη μια ερώτηση με την αυθάδεια και την αφέλεια ενός 10χρονου. Επειδή, λοιπόν, τότε γινόταν ο πόλεμος στο Ιράκ τον είχα ρωτήσει τι θα έλεγε σήμερα στον Μπους αν τον είχε μπροστά του. «Η απάντησή μου θα ήταν φύγε από μπροστά μου παλιοφασίστα!», μου είπε κοιτώντας με στα μάτια. Ήταν η πρώτη φορά που ανακάλυπτα την ύπαρξη δύο κόσμων.
Λίγα χρόνια αργότερα ο Γλέζος ήρθε στο γυμνάσιό μας, για να κάνει μια αντίστοιχη ομιλία. Αυτή τη φορά δε μου είχε ανατεθεί ερώτηση, ούτε πήρα πρωτοβουλία. Τις έτοιμες ερωτήσεις τις είχαν αναλάβει άλλες τάξεις. Και όσο πιο κλισέ ήταν οι ερωτήσεις, τόσο πιο ριζοσπαστικές ήταν οι απαντήσεις του Γλέζου. Παρότι το χάσμα ανάμεσα σε εκατοντάδες εφήβους και τον 85άρη αγωνιστή ήταν θεωρητικά μεγάλο, η εγγύτητα στην κουβέντα ήταν πρωτοφανής. Ούτε γέλια, ούτε χαχανίσματα, ούτε αδιαφορία. Κανονική συζήτηση.
Σε κάποια φάση λοιπόν ένας μαθητής που δεν έχαιρε της εκτίμησης των καθηγητών και είχε μείνει και στην ίδια τάξη, γοητευμένος από την παρουσία και τα λόγια του Γλέζου θέλησε να συμμετάσχει αυθόρμητα στη συζήτηση. Αυθαδιάζοντας όπως εγώ στα 10 μου, σήκωσε το χέρι του για να κάνει μια ερώτηση. Τον ρωτάει λοιπόν «αν ένας άνθρωπος σαν εκείνον παρακολουθεί ποδόσφαιρο και αν ναι τι ομάδα είναι». Τα βλέμματα των καθηγητών είχαν παγώσει, ο διευθυντής είχε κοκκινήσει, οι υπόλοιποι σιγογελάσαμε, όμως ο Γλέζος αντιμετώπισε το συγκεκριμένο μαθητή και την ερώτησή του με τον ίδιο σεβασμό και την ίδια σοβαρότητα που είχε αντιμετωπίσει και όλους τους άλλους.
Του απαντάει λοιπόν ότι δεν υποστήριζε κάποια ομάδα, όμως από όταν η ΑΕΚ ταξίδεψε στο βομβαρδισμένο Βελιγράδι για να δώσει εκεί φιλικό αγώνα και να στείλει ένα μήνυμα απέναντι στον πόλεμο και στο ΝΑΤΟ, δηλώνει ΑΕΚτζής. Για δεύτερη φορά ο Γλέζος με εξέπληττε ευχάριστα. Ψάχνοντάς το μάλιστα αργότερα βρήκα ότι συμμετείχε και ο ίδιος στο ταξίδι μαζί με την αποστολή της ομάδας μου.
Η τρίτη φορά που θαύμασα το Γλέζο ήταν όταν ήμουν πια φοιτητής. Ήταν πριν μερικά χρόνια στον τριήμερο εορτασμό του Πολυτεχνείου. Μέσα στο προαύλιο είχαμε ένα τραπεζάκι της οργάνωσης με προκηρύξεις και βιβλία. Ο καιρός ήταν πολύ άσχημος και άρχισε να ψιχαλίζει. Καταλαβαίνοντας ότι έρχεται καταρρακτώδης βροχή, μαζέψαμε γρήγορα τα υλικά μας και κάτσαμε κάτω από ένα υπόστεγο για να μη βραχούμε. Πράγματι σε λίγα λεπτά άνοιξαν στην κυριολεξία οι ουρανοί. Ενώ λοιπόν στεκόμασταν μέχρι να περάσει η μπόρα, διακρίνουμε μια φιγούρα που περπατούσε σιγά σιγά μέσα στη βροχή. Ο 95χρονος Γλέζος παρά τη βροχή κινούνταν προς το μνημείο για να καταθέσει στεφάνι. Νιώσαμε τέτοια ντροπή, που αμέσως τον ακολουθήσαμε. Κι ας γινόμασταν λούτσα. Χαλάλι. Έφτασε, άφησε το στεφάνι, σήκωσε τη γροθιά του και παρέμεινε ακίνητος για λίγα δευτερόλεπτα. Γιατί όλη του τη ζωή την πέρασε με πίστη σε αυτή τη γροθιά.
Με την είδηση του θανάτου του κατάλαβα ότι προσωπικότητες σαν το Μανώλη Γλέζο, συνειδητά ή ασυνείδητα σε καθορίζουν. Σου μιλούν στο μυαλό και στην ψυχή και ας μην το ξέρεις. Το ένιωθες μόνο όταν τον συναντούσες αργότερα σε διαδηλώσεις, σε συνέδρια, σε κοινά πολιτικά εγχειρήματα. Στο δρόμο του αγώνα και της αξιοπρέπειας. Στην έμπνευση να ζήσουμε και να γεράσουμε όπως εκείνος. Γιατί τα στερνά τιμούν τα πρώτα.
Και ο Μανώλης Γλέζος το επιβεβαίωσε αυτό και με τη ζωή του και με το θάνατό του.
Πράγμα σπάνιο.
